Tekeningen van vriendschap in Parijs
DOOR: ELIAN BRON / - 7 september 2026 - PRIX DE ROME - Van 17 oktober 2026 tot en met 17 januari 2027 toont Fondation Custodia in Parijs Mes chers amis, een tentoonstelling over tekeningen die negentiende-eeuwse kunstenaars van elkaar bewaarden.
Niet de marktwaarde, maar vriendschap, bewondering en trouw vormden vaak de reden om een werk van een collega te bewaren. Juist daarom geven deze intieme tekeningen een onverwacht persoonlijk beeld van het kunstleven van toen.
Kunstenaars uit de negentiende eeuw verzamelden niet alleen voorwerpen en kunstwerken. Zij bewaarden ook tekeningen van leermeesters, vrienden en collega’s.
Soms waren het geschenken, soms werden de werken geruild. In de tentoonstelling 'Mes chers amis. Tekeningen uit negentiende-eeuwse Franse kunstenaarsverzamelingen' brengt Fondation Custodia zulke persoonlijke verzamelingen opnieuw bijeen.
De tentoonstelling laat zien hoe kunstenaars elkaar vonden in ateliers, in Parijs en bijvoorbeeld in de Villa Medici in Rome. Daar ontstonden vriendschappen tussen winnaars van de Prix de Rome, die soms een leven lang zouden voortduren.
Tekeningen kregen binnen die kringen een bijzondere betekenis: zij waren snel gemaakt, persoonlijk en vaak alleen bestemd voor iemand die de kunstenaar goed kende.
Onder de vertegenwoordigde kunstenaars bevinden zich Théodore Géricault, Léon Cogniet, Théodore Rousseau, Honoré Daumier, Gustave Doré en James McNeill Whistler. Bekende namen worden afgewisseld met kunstenaars die minder vaak in grote tentoonstellingen te zien zijn. Samen vertellen zij een verhaal over collegialiteit, bewondering en artistieke verwantschap.
Jean Auguste Dominique Ingres en Eugène Delacroix vormen twee belangrijke middens van de expositie. Hun tekeningen werden zorgvuldig bewaard door andere kunstenaars en tonen hoe groot hun invloed op tijdgenoten was.
De werken geven tegelijk een inkijkje in de wereld achter de schildersezel: in de vriendschappen, leermeesters en rivaliteiten van de Franse kunstwereld.
Circa honderd tekeningen, aangevuld met enkele schilderijen en documenten, zijn voor de tentoonstelling samengebracht. Er zijn bruiklenen van onder meer het Musée du Louvre, het Musée d’Orsay en het Metropolitan Museum of Art in New York. Ook musea in Angers, Besançon en Rouen werken mee.
Sommige kunstenaarsverzamelingen bleven na het overlijden van hun eigenaar intact en kwamen in musea terecht. Andere raakten tijdens veilingen verspreid.
De verzameling van Edgar Degas spreekt daarbij nog altijd sterk tot de verbeelding. Mes chers amis maakt het mogelijk om enkele van deze sinds meer dan een eeuw uiteengevallen verzamelingen weer in samenhang te zien.
De tentoonstelling past bij de geschiedenis van Fondation Custodia, die voortbouwt op de nalatenschap van de Nederlandse verzamelaar en kunstkenner Frits Lugt (1884-1970).
Zijn in 1947 in Parijs gevestigde Collection Frits Lugt omvat inmiddels meer dan 100.000 kunstwerken, waaronder tekeningen, prenten, kunstenaarsbrieven, oude boeken en schilderijen.
Bij de tentoonstelling verschijnt bij Paul Holberton Publishing in Londen een catalogus in een Franse en Engelse editie.