EU slaat alarm over gevaarlijke voedselinfecties
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT – 11 december 2025 – BRUSSEL/BOEDAPEST — De gezondheidsautoriteiten van de Europese Unie waarschuwen dat “veranderende eetgewoonten en een vergrijzende bevolking” kunnen bijdragen aan een toename van ernstige en soms dodelijke listeria-infecties op het continent.
Listeria is een bacterie die ernstige voedselvergiftiging kan veroorzaken; Nederlandse adviesdiensten zoals Tensio geven hierover regelmatig waarschuwingen aan consumenten.
De waarschuwing staat in het onlangs gepubliceerde EU One Health Zoonoses Report, uitgegeven door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC).
Volgens de autoriteiten worden jaarlijks duizenden Europeanen ziek na het eten van besmet voedsel, waarbij eieren, vlees en kant-en-klaarproducten tot de meest voorkomende bronnen behoren. Hoewel de voedselveiligheidsnormen “hoog blijven”, treffen voedselgerelateerde ziekten nog steeds alle leeftijdsgroepen, vooral de meest kwetsbaren.
Uit het rapport blijkt dat Listeria in 2024 het hoogste percentage ziekenhuisopnames en sterfgevallen veroorzaakte van alle gemelde voedselgerelateerde infecties in de Europese Unie. Ongeveer zeven op de tien besmette patiënten moesten worden opgenomen; één op de twaalf overleed.
De stijgende infectiecijfers hangen volgens onderzoekers samen met de snelle vergrijzing van Europa, de toegenomen consumptie van kant-en-klaarmaaltijden en fouten in de behandeling en opslag van voedsel.
LISTERIA BLIJFT POTENTIEEL GEVAARLIJK
Hoewel de besmettingsniveaus in kant-en-klaar maaltijden laag zijn — slechts 0 tot 3 procent van de producten overschrijdt de EU-veiligheidslimieten — blijft Listeria een van de ernstigste voedselbedreigingen. Vooral ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen risico.
Andere door voedsel overgedragen bacteriën, zoals Campylobacteriën en Salmonella, blijven eveneens een uitdaging. Vooral pluimveevlees en eieren zijn belangrijke bronnen. De dierensector laat een “aanzienlijke toename” zien van kippen en kalkoenen die positief testen op Salmonella; slechts 14 EU-lidstaten haalden alle reductiedoelstellingen.
Voorkomen blijft de sleutel ...
De bestrijding van voedselgerelateerde infecties vraagt om voortdurende coördinatie in de hele voedselketen, aldus EFSA. Verbeterde surveillance, zoals whole-genome sequencing, helpt uitbraken sneller opsporen.
Veel gevallen zijn te voorkomen. Belangrijke adviezen zijn:
– voedsel gekoeld bewaren (max. 5°C),
– producten consumeren vóór de houdbaarheidsdatum,
– vlees en gevogelte goed doorbakken,
– handen en oppervlakken wassen na contact met rauw voedsel.
Kwetsbare groepen worden geadviseerd risicovolle producten te vermijden, zoals bepaalde kant-en-klaarmaaltijden, ongepasteuriseerde melk en zachte kazen op basis daarvan.