Het Buitenland kijkt kritisch naar nieuwe Nederlandse regering
WORTHY NEWS/ DE COUTUREKRANT - 24 februari 2026 -NEDERLAND — De progressieve politicus Rob Jetten is maandag de jongste en eerste openlijk homoseksuele premier in de Nederlandse geschiedenis geworden. Zijn minderheidsregering werd officieel beëdigd door Koning Willem-Alexander in Koninklijk Paleis Huis ten Bosch in Den Haag.
De 38-jarige leider wordt direct geconfronteerd met hete hangijzers vanwege de omstreden standpunten van zijn partij, variërend van abortus en euthanasie tot asielbeleid, belastingen en klimaatverandering.
Jetten leidde zijn pro-Europese partij D66 (Democraten 66) in oktober naar een nipte verkiezingsoverwinning, waarbij ze de anti-islamitische Partij voor de Vrijheid (PVV) van Geert Wilders versloeg in een spannende vervroegde parlementsverkiezing.
D66 steunt verruiming van de Nederlandse euthanasiestandpunten, inclusief voorstellen om ouderen die hun leven als 'voltooid' beschouwen, onder strikte voorwaarden euthanasie te laten aanvragen – een politiek gevoelig initiatief.
Wat betreft abortus steunt de partij ruime toegang onder de bestaande Nederlandse wetgeving en heeft zij gepleit voor grondwettelijke waarborgen om toekomstige beperkingen te voorkomen.
117 DAGEN ONDERHANDELINGEN
Na 117 dagen onderhandelen vormde Jetten een minderheidscoalitie met drie partijen: de centrumrechtse Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) en het Christen-Democratisch Appèl (CDA).
De coalitie heeft slechts 66 van de 150 zetels in de Tweede Kamer, wat betekent dat zij voor bijna elke belangrijke hervorming de steun van de oppositie nodig heeft.
Dat vormt een directe uitdaging. Critici stellen dat Jettens klimaatprogramma van vele miljarden euro's op felle weerstand kan stuiten.
Als Klimaatminister introduceerde hij een klimaatpakket van 28 miljard euro (ongeveer 30 miljard dollar) gericht op het terugdringen van de opwarming van de aarde met ongeveer 0,000036 graden Celsius – ruwweg 0,000065 graden Fahrenheit – een projectie die tegenstanders aanhalen als bewijs van een beperkte wereldwijde impact in verhouding tot de kosten.
Hij kreeg ook kritiek in het parlement vanwege zijn persoonlijke reisgewoonten, waaronder vluchten om de familie van zijn vriend in Argentinië te bezoeken, terwijl hij Nederlandse burgers aanspoorde om minder te vliegen en meer te fietsen om de uitstoot te verminderen.
KLIMAATBELEID EN TEGENSTAND VAN BOEREN
Het klimaatprogramma heeft bezorgdheid gewekt bij boeren en vissers over de doelstellingen voor stikstof- en CO₂-reductie, die zouden kunnen leiden tot een afname van de veestapel in één van 's werelds grootste exportlanden van landbouwproducten.
Leon de Winter, columnist voor De Telegraaf – de grootste dagblad van Nederland, bekend om zijn conservatieve redactionele lijn – schreef dat critici van “de eindeloze programma’s op het gebied van klimaat, stikstof, landbouw, asiel, migratie en visserij” moeite hebben om “een minister te bereiken”.
Jetten heeft beloofd jaarlijks 100.000 woningen te bouwen en 10 nieuwe steden te stichten om de woningcrisis aan te pakken.
De PVV en diverse andere partijen stellen dat dergelijke bouwplannen weinig zullen bijdragen aan de oplossing van het woningtekort, tenzij de grootschalige migratie – met name vanuit overwegend islamitische landen, die volgens critici de Nederlandse steden aanzienlijk heeft veranderd – substantieel wordt teruggedrongen.
Jetten heeft voorgesteld de asielprocedures aan te scherpen door aanvragen ook buiten de Europese Unie te kunnen indienen, en tegelijkertijd meer te investeren in integratieprogramma’s.
OMSTREDEN BELASTINGMAATREGELEN
Het nieuwe kabinet is ook van plan ingrijpende belastinghervormingen door te voeren. Vanaf 2028 zal een heffing van 36 procent op daadwerkelijke beleggingsrendementen – inclusief niet-gerealiseerde winsten – naar verwachting het huidige systeem van fictieve rendementen in Box 3 vervangen.
Het voorstel omvat een belastingvrije drempel van 1.800 euro (1.950 dollar). Critici waarschuwen dat de maatregel liquiditeitsproblemen kan veroorzaken en kapitaalvlucht kan uitlokken, terwijl voorstanders stellen dat het noodzakelijk is om te voldoen aan rechterlijke uitspraken en eerlijkheid te waarborgen.
Het coalitieakkoord omvat ook 19 miljard euro (ongeveer 20,5 miljard dollar) extra defensie-uitgaven.
Jetten heeft beloofd "Nederland terug te brengen naar het hart van Europa", waarmee hij een nauwere samenwerking met de Europese Unie na de politieke turbulentie van de afgelopen jaren aankondigt.
Hij onderstreepte tevens het belang van sterke banden met de Verenigde Staten, een belangrijke handelspartner van Nederland.
REGERING ONDER DRUK
Het grootste oppositieblok, de recent gefuseerde linkse alliantie GroenLinks-PvdA, heeft al bedenkingen geuit over mogelijke bezuinigingen op de gezondheidszorg en de sociale zekerheid.
Als minderheidsregering moet de regering-Jetten wetgeving per stemming in beide kamers van het parlement behandelen.
Koning Willem-Alexander wenste het nieuwe kabinet "veel succes in onzekere tijden".
Vóór zijn beëdiging schreef Jetten: "Trots om dit samen te doen... niet stilstaan bij wat er mis is, maar voortbouwen op wat verbeterd kan worden. Dat vereist moed en samenwerking."
Zijn aantreden volgde op het bewind van Dick Schoof, de voormalige inlichtingenchef die een kortstondige regering leidde te midden van politieke turbulentie.
BOERENPARTIJ IN CRISIS
Het liet ook de Boeren-Burgerbeweging (BBB), een pro-Israëlische agrarische, rechts-populistische partij, in de oppositie achter.
De partij kreeg direct te maken met een leiderschapscrisis: in plaats van voormalig vicepremier Mona Keijzer werd medeoprichter Henk Vermeer partijleider na een interne strijd.
Keijzer, die het grootste deel van haar carrière verbonden is geweest aan de christendemocratische politiek, kondigde maandag aan dat ze de BBB zou verlaten, maar in het parlement zou blijven als onafhankelijk parlementslid.