Zweden verankert abortusrecht in grondwet
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT - 20 november 2026 - STOCKHOLM – Het Zweedse parlement heeft ingestemd met een grondwetswijziging die het recht op abortus beschermt. De wijziging treedt op 1 januari 2027 in werking.
De Riksdag, het Zweedse parlement, stemde met 292 tegen 51 voor de wijziging. Daarmee wordt het recht op abortus opgenomen als een fundamenteel recht en een fundamentele vrijheid in de Zweedse grondwet.
Zweden volgt daarmee Frankrijk, dat in maart 2024 als eerste land ter wereld het recht op abortus in de grondwet vastlegde. De Zweedse stemming maakte deel uit van een pakket grondwetswijzigingen over abortus, staatsburgerschap en de vrijheid van vereniging.
ZWEEDSE ABORTUSWETGEVING
De grondwetswijziging wordt opgenomen in de Instrument of Government, één van de fundamentele wetten die samen de Zweedse grondwet vormen. De bestaande abortuswet verandert er niet door.
In Zweden kan iemand op verzoek tot en met de achttiende zwangerschapsweek een abortus krijgen. Daarna is toestemming nodig van de Nationale Raad voor Gezondheid en Welzijn. De wijziging beschermt het recht op abortus in de grondwet; de gewone wet blijft de praktische regels bepalen.
FRANKRIJK EN HONGARIJE
De Franse grondwetswijziging kwam tot stand na een debat over abortusrechten, dat ook werd beïnvloed door de Amerikaanse uitspraak uit 2022 waarmee het Hooggerechtshof de landelijke bescherming van abortus onder Roe v. Wade terugdraaide.
In Europa lopen de grondwettelijke bepalingen en nationale wetten over abortus uiteen. De Hongaarse grondwet bepaalt dat het leven van de foetus vanaf de conceptie bescherming verdient.
Abortus is er onder voorwaarden toegestaan, doorgaans tot de twaalfde zwangerschapsweek.
De Hongaarse premier Péter Magyar kondigde donderdag aan dat zijn regering een regel uit 2022 wil aanpassen. Die verplicht zorgverleners vrouwen die een abortus willen ondergaan te informeren over een teken van foetaal leven, doorgaans uitgelegd als een hartslag.
Magyar zei dat de regel het aantal abortussen niet had verminderd en vrouwen extra trauma had bezorgd. Christelijke en pro-lifeorganisaties in Hongarije hebben kritiek op de aangekondigde wijziging.
Imre Téglásy, oprichter van de Alpha Alliance, verdedigde de bestaande regel en zei dat vrouwen volledig geïnformeerd moeten zijn voordat zij een abortus ondergaan.
In augustus herhaalde de Hongaarse bisschoppenconferentie haar verzet tegen abortus. De bisschoppen riepen de regering ook op praktische hulp te bieden aan zwangere vrouwen en gezinnen in moeilijke omstandigheden.
KRITIEK VAN KATHOLIEKE ORGANISATIES
Ook de Franse grondwetswijziging stuitte op verzet van de katholieke kerk. De Pauselijke Academie voor het Leven steunde het standpunt van de Franse bisschoppen en riep op tot meer hulp aan vrouwen met een moeilijke zwangerschap.
De katholieke leer verzet zich tegen directe abortus en stelt dat menselijk leven vanaf de conceptie bescherming verdient.
Voorstanders van abortusrechten stellen daartegenover dat toegang tot abortus belangrijk is voor lichamelijke zelfbeschikking, gezondheidszorg en reproductieve vrijheid.
In april 2024 nam het Europees Parlement een resolutie aan waarin het opriep het recht op abortus op te nemen in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
Een wijziging van de EU-Verdragen zou instemming van alle lidstaten vereisen, terwijl hun abortuswetten en constitutionele benaderingen sterk uiteenlopen.
ANDERE GRONDWETSWIJZIGINGEN
Het Zweedse pakket maakt het mogelijk om in de toekomst onder bepaalde voorwaarden het staatsburgerschap in te trekken van mensen met een dubbele nationaliteit.
Dat kan bijvoorbeeld gaan om mensen die het Zweedse staatsburgerschap op onjuiste gronden hebben verkregen of zijn veroordeeld voor misdrijven die de vitale belangen van Zweden ernstig schaden.
Ook kan de vrijheid van vereniging bij wet worden beperkt voor organisaties die zich bezighouden met ernstige criminaliteit.
Een grondwetswijziging moet in Zweden tweemaal door het parlement worden goedgekeurd, met landelijke verkiezingen tussen de stemmingen. De Riksdag gaf op 20 mei 2026 de eerste goedkeuring. Na de verkiezingen in september stemde het nieuwgekozen parlement op 11 november opnieuw vóór het pakket.
Daarmee is het grondwettelijke proces afgerond. De Linkse Partij en de Groene Partij stemden tegen het pakket, vooral vanwege hun bezwaren tegen de bepalingen over staatsburgerschap.
Het besluit maakt abortus vanaf 2027 tot een grondwettelijk beschermd recht in Zweden. Tegelijk laat het zien hoe verschillend Europese landen omgaan met abortus en de bescherming van ongeboren leven.







