Dodelijke protesten in Indonesië, een groeiende rol van het leger
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT - 28 augustus 2025 - MEDAN/JAKARTA — Minstens één persoon zou donderdag om het leven zijn gekomen toen Indonesiërs zich voor het parlement in Jakarta tegen enorme belastingverhogingen verzetten. De protesten kwamen te midden van de groeiende verontwaardiging over de salarissen van politici, de royale toelagen en de corruptie.
Schokkende videobeelden, verkregen door Worthy News, toonden een gepantserd politievoertuig dat opzettelijk een man in een taxi-uniform van de onlinedienst Gojek overreed. Het politievoertuig reed door voordat het werd aangevallen door woedende demonstranten in de hoofdstad en tevens grootste stad van Indonesië. Vrouwen kon men horen roepen: "Waarom? Waarom?"
Het slachtoffer, geïdentificeerd als Umar, is om het leven gekomen, aldus Igun Wicaksono, voorzitter van de Garda Indonesia Motorcycle Taxi Drivers Association. "Hij is inderdaad overreden door een voertuig. Ik ben onderweg in het ziekenhuis gaan kijken," vertelde de voorzitter aan Indonesische media. Hij voegde eraan toe: "Er zijn nog meer slachtoffers. Ik ben nog onderweg naar het Pelni-ziekenhuis in Petamburan."
Minister van het Staatssecretariaat, Prasetyo Hadi reageerde met het vaststellen "dat het Paleis blijft samenwerken met de politie", verwijzend naar de Indonesische president Prabowo Subianto.
Hij drong er bij de agenten die de demonstratie beveiligden op aan terughoudend te zijn. "We vragen de politie specifiek om geduldig te blijven en de veiligheidsmaatregelen met de grootste voorzichtigheid uit te voeren, inclusief het vragen om speciale aandacht voor dit incident", zei Prasetyo.
Echter, ten minste één getuige, alleen geïdentificeerd als Kevin, zei dat nadat agenten demonstranten hadden aangehouden in de buurt van een nabijgelegen tankstation, een politievoertuig "plotseling midden op de weg reed", de verzamelde menigte negerend.
Naast het overrijden van een of meer demonstranten, vuurde de politie traangas af op een appartementencomplex, beweerde hij. "Zelfs bewoners op de tiende verdieping konden het traangas nog ruiken", zei Kevin.
Kevin legde verolgens uit dat de politie het traangas afvuurde vanaf een afstand van ongeveer 10 tot 20 meter van de toegangspoort van het appartementencomplex. "Ouderen en kinderen in de buurt van de poort werden ook blootgesteld aan het traangas", voegde Kevin eraan toe.
Christenen, die al lange tijd te kampen hebben met problemen in 's werelds grootste land met een moslimmeerderheid, merkten ook protesten op in andere steden, waaronder Medan. "Maar ik denk dat het hier in Medan anarchisten zijn", vertelde een christelijke ondernemer aan Worthy News.
Ze zei dat ze demonstranten steunde, waaronder arbeiders in Jakarta, waar de politie eerder deze week slaags raakte met demonstranten.
Donderdag demonstreerden minstens 1000 arbeiders en anderen in Jakarta om hogere lonen en lagere belastingen te eisen – minder dan de organisatoren hadden gehoopt – terwijl de autoriteiten meer dan 4500 veiligheidsmensen in de hoofdstad inzetten.
De politie plaatste barricades rond het parlementsgebouw, leidde het verkeer om en hield toezicht op demonstranten die met spandoeken zwaaiden en eisen riepen, meldde Worthy News. Het parlementsgebouw bleef grotendeels stil, en de leden van het parlent kregen te horen dat ze thuis moesten werken. "Velen vertrokken rond het middaguur omdat ze terug moesten voor hun middagdienst", zei Said Iqbal, voorzitter van de Indonesische Arbeiderspartij, in een sms-bericht.
Toch leek de enorme omvang van de veiligheidstroepen onderdeel te zijn van de bredere poging van president Prabowo Subianto om te vertrouwen op politie en leger om de macht te behouden en zijn controversieel beleid te bevorderen. "Een groot land als het onze", zei Prabowo eerder deze maand tegen de troepen, "heeft een sterk leger nodig. Geen enkel land kan onafhankelijk zijn zonder een sterk leger."
In een toespraak ter gelegenheid van de inauguratie van nieuwe troepen in de provincie West-Java, benadrukte de voormalige commandant van de speciale troepen dat Indonesië zijn verdediging moet versterken om de soevereiniteit en hulpbronnen te beschermen. Sinds zijn aantreden bijna een jaar geleden heeft Prabowo een ingrijpende militarisering ingezet.
Er zijn al honderd nieuwe bataljons gevormd – met als doel een 500-tal in de komende vijf jaar – naast uitgebreide eenheden voor mariniers en speciale eenheden.
Ambtenaren benadrukken dat de nieuwe bataljons bestemd zijn voor "niet-gevechtsfuncties" in de landbouw, veeteelt en voedselzekerheid, maar critici wijzen op het gebrek aan transparantie over het aantal troepen en de inzet ervan.
Waarnemers waarschuwen dat de groeiende rol van het leger in civiele domeinen doet denken aan het autoritaire "dwifungsi"-tijdperk van Indonesië, toen soldaten de controle hadden over de veiligheid en het bestuur. De protesten komen op een moment dat Prabowo belooft de economische groei te verhogen met 8 procent per jaar en zelfvoorzienend te worden op het gebied van voedsel en energie.
Tegenstanders zeggen echter dat wijdverbreide corruptie, forse belastingverhogingen en de bemoeienis van het leger deze doelen ondermijnen. De woede is verder aangewakkerd door onthullingen over de extravagante voordelen voor parlementariérs.
Maandag verzamelden duizenden studenten, arbeiders en activisten zich buiten het parlement om te protesteren tegen de salarissen van parlementariërs en een maandelijkse huisvestingsvergoeding van 50 miljoen roepia (3.075 dollar) – meer dan tien keer het minimumloon in Jakarta.
"We werken elke dag, met de brandende zon op je rug, het zweet gutst van je af, en we scharrelen op straat voor geld", zei Agung Setiabudi, een 26-jarige bezorger van eten die zijn baan in de fabriek verloor en nu zo'n 100.000 roepia (6,15 dollar) per dag verdient.
"Ondertussen verdienen parlementsleden daar drie miljoen per dag, gewoon door daar een beetje te zitten", voegde hij eraan toe, terwijl hij het parlementsgebouw liet zien.
Daarnaast hebben impopulaire verhogingen van grond- en onroerendgoedbelastingen van wel 250 tot 1000 procent in sommige regio's tot onrust geleid.
Tienduizenden boeren en inwoners van Pati, een regentschap in Midden-Java met een overwegend agrarische bevolking, mobiliseerden zich tegen een belastingverhoging van 250 procent.
Hun druk dwong lokale functionarissen de verhoging in te trekken, wat leidde tot een parlementair onderzoek en soortgelijke protesten elders.
De demonstraties onderstrepen de groeiende onrust in de op twee na grootste democratie ter wereld, waar economische spanningen samenkomen met de angst voor een terugval van de democratie onder Prabowo.
Voorlopig beloven de demonstranten terug te keren in de straten, ondanks hardhandig politieoptreden.
DOOR: STEFAN J.BOS
(MET AANVULLLENDE BERICHTGEVING VANUIT MEDAN EN JAKARTA.)