Debat over vrouwenveiligheid en immigratie laait op na moord
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT - 26 oktober 2026 - AMSTERDAM - In Nederland is het debat over vrouwenveiligheid en immigratie verder opgelaaid nadat een 29-jarige Amsterdamse vrouw dood werd aangetroffen in een koffer langs de Amstel. Een in Somalië geboren man wordt ervan verdacht haar te hebben gedood.
Het slachtoffer, dat in de media Hajar wordt genoemd, werd op 4 oktober gedood. Diezelfde dag stuurde ze naar verluidt een wanhopig bericht aan een familielid waarin ze om hulp vroeg. Haar lichaam werd op 16 oktober gevonden langs de Amsteldijk, een weg aan de oever van de Amstel.
‘Help me. Nu. Hij vermoordt me,’ schreef ze volgens berichten rond 11.15 uur.
Het Openbaar Ministerie bevestigde vrijdag dat ze aan het begin van de middag om het leven kwam. Dat roept vragen op over de reactie op de waarschuwingen die bij de politie waren binnengekomen.
De verdachte, die volgens de Nederlandse privacyregels wordt aangeduid als de 23-jarige Abdi A., woont sinds zijn zesde legaal in Nederland. Hij werd op 20 oktober aangehouden.
Hij wordt verdacht van moord of doodslag, het verbergen van Hajar’s lichaam en afzonderlijke geweldsdelicten tegen zijn voormalige pleegvader en een andere vrouw.
De moord brengt de dood van de 17-jarige Lisa opnieuw in herinnering. Zij werd in augustus 2025 aangevallen toen ze bij Amsterdam naar huis fietste. Een Nigeriaanse asielzoeker werd later in verband met haar dood aangehouden. De zaak leidde tot landelijke protesten en campagnes voor betere bescherming van vrouwen.
OOK ANDERE MOORDEN SCHOKKEN HET LAND
Een eerdere zaak die Nederland schokte, was de dood van de 18-jarige Ryan al-Najjar. Haar vastgebonden lichaam werd in mei 2024 in het water bij Lelystad gevonden. In januari 2026 veroordeelde een Nederlandse rechtbank haar vader tot dertig jaar gevangenisstraf en haar twee broers ieder tot twintig jaar voor haar moord. Volgens het Openbaar Ministerie hield die verband met de bezwaren van de familie tegen haar steeds meer op het Westen gerichte levensstijl.
Haar vader, die naar Syrië was gevlucht, werd bij verstek veroordeeld. Tegen de veroordelingen is inmiddels beroep aangetekend.
Na de moord van deze maand betuigde burgemeester Femke Halsema van Amsterdam haar medeleven aan Hajar’s familie. Ze erkende dat de zaak de angst na Lisa’s dood opnieuw had aangewakkerd.
‘Het is nog maar veertien maanden geleden dat we u moesten informeren over de afschuwelijke moord op een 17-jarig meisje,’ zei ze. ‘De angst, woede en verontwaardiging die toen in onze samenleving ontstonden, zijn nog niet verdwenen.’
Halsema, voormalig leider van de linkse partij GroenLinks, riep op tot terughoudendheid bij het trekken van conclusies over de achtergrond van de verdachte. Geweld tegen vrouwen is volgens haar een langdurig probleem dat alle delen van de Nederlandse samenleving raakt.
BURGEMEESTER KRIJGT VRAGEN
De burgemeester kreeg vragen over wanneer zij hoorde van de wanhopige berichten die Hajar voor haar dood had gestuurd en over de manier waarop de autoriteiten de eerste melding van vermissing behandelden. Halsema erkende later dat zij vóór een eerdere persconferentie van de politie over de berichten was geïnformeerd, maar dat ze het bestaan ervan toen niet openbaar had gemaakt.
De politie bevestigde dat Hajar’s familie haar op 4 oktober rond 20.15 uur als vermist had opgegeven. De vermissing werd aanvankelijk niet als urgent aangemerkt. De volgende avond werd dat aangepast. Volgens het Openbaar Ministerie was Hajar waarschijnlijk al overleden voordat de politie de berichten ontving.
De moorden hebben de meningsverschillen tussen Nederlandse politieke partijen over de rol van immigratie bij geweld tegen vrouwen verder aangewakkerd.
Geert Wilders, leider van de anti-immigratiepartij PVV, heeft opgeroepen buitenlandse criminelen uit te zetten. Gideon van Meijeren van Forum voor Democratie (FVD) gaf eerder massa-immigratie de schuld van Lisa’s dood.
Wilders heeft gewaarschuwd dat de toenemende invloed van de islam en niet-westerse culturen de Nederlandse samenleving bedreigt, vooral de rechten en veiligheid van vrouwen.
POLITIEKE VERDEELDHEID GROEIT
Voorlopige bevindingen van de Femicide Monitor van de Universiteit Leiden wijzen erop dat ongeveer de helft van de vermoedelijke daders van moorden op vrouwen een migratieachtergrond heeft.
Marieke Liem, hoogleraar Veiligheid en Interventies aan de Universiteit Leiden en leider van het onderzoek, relativeerde echter het belang van die achtergrond. Volgens haar was een migratieachtergrond geen zelfstandige voorspeller wanneer factoren als inkomen, opleiding, gezondheid en eerder contact met de autoriteiten werden meegewogen.
Voorstanders van een strenger immigratiebeleid stellen daartegenover dat de bevindingen hun zorgen bevestigen. Grootschalige, onvoldoende gecontroleerde immigratie zou volgens hen steeds grotere risico’s voor de Nederlandse samenleving opleveren, vooral voor vrouwen en meisjes.
De zorgen over vrouwenveiligheid gaan verder dan moordzaken. Neem Stek Oost, een Amsterdams woonproject waar Nederlandse studenten en jonge bewoners samenwoonden met vluchtelingen met een verblijfsvergunning.
OPHEF OVER OPVANGPROJECT
Een onderzoek van het Nederlandse televisieprogramma Zembla documenteerde jarenlange klachten over seksuele intimidatie, geweld, bedreiging en andere ernstige incidenten in het complex. Het project opende in 2018 als initiatief om integratie te bevorderen.
Een voormalige bewoner werd veroordeeld voor zedendelicten tegen vrouwelijke bewoners. Woningcorporatie Stadgenoot waarschuwde de gemeente in 2023 dat zij de veiligheid met de bestaande afspraken niet langer kon garanderen.
De Amsterdamse leiding besloot het project voort te zetten met extra veiligheidsmaatregelen en een gewijzigde verhouding tussen vluchtelingen en andere bewoners.
Oppositiepartijen VVD en JA21 (Juiste Antwoord 2021) beschuldigden gemeentebestuurders ervan niet daadkrachtig genoeg te hebben ingegrepen en de gemeenteraad onvoldoende te hebben geïnformeerd.
Wethouder wonen Zita Pels en wethouder asielopvang Rutger Groot Wassink overleefden in februari een motie van afkeuring.
VROUWEN ZIJN BANG OM ALLEEN TE FIETSEN
Ook op straat is de angst toegenomen. Uit een gemeentelijke enquête in Amsterdam, gepubliceerd in februari, bleek dat 78 procent van de jonge vrouwen soms bang was tijdens het fietsen in de hoofdstad te worden lastiggevallen.
Van alle volwassen fietsers die aan het onderzoek deelnamen, meldde 47 procent dergelijke angst. 22 procent wees locaties aan waar ze waren lastiggevallen.
De Amsterdamse politie meldde ook tientallen incidenten van seksuele intimidatie en bedreiging rond de Sloterplas. Groepen jongeren, vaak op elektrische fatbikes, zouden vrouwen daar verbaal hebben lastiggevallen en op hun billen hebben geslagen.
Soortgelijke aanvallen in andere Amsterdamse parken, waaronder het Vondelpark, werden door de daders gefilmd en op sociale media zoals TikTok gedeeld. Dat leidde tot politieonderzoeken naar wat leek op een terugkerend patroon waarbij meerdere groepen jongeren betrokken waren.
Rond de Sloterplas voerde de politie de surveillance op. Agenten in burger, bereden politie en drones werden ingezet om vrouwen te beschermen en daders op te sporen.
DISCUSSIE OVER ETNISCHE ACHTERGROND
De intimidatie heeft ook vragen opgeroepen over de achtergrond van de daders en over de vraag of de Amsterdamse autoriteiten bereid genoeg zijn geweest het probleem aan te pakken.
De invloedrijke Nederlandse krant De Telegraaf heeft gewezen op onderzoek en ervaringen van slachtoffers die zouden wijzen op een oververtegenwoordiging van jonge daders van Marokkaanse afkomst bij intimidatie van vrouwen en homoseksuele mannen.
De beschikbare politierapporten over de gefilmde aanvallen in Amsterdamse parken vermeldden echter niet de etnische achtergrond van de verdachten.
Oppositiepolitici hebben ook kritiek geuit op Halsema’s besluit geen vaste bewakingscamera’s rond de Sloterplas te plaatsen, ondanks de toenemende klachten. De gemeente stelde dat mobiele surveillances, drones en extra handhaving betere bescherming boden.
In een afzonderlijk geschil beschuldigden oppositiepolitici GroenLinks-wethouder Rutger Groot Wassink ervan een rapport te hebben achtergehouden waarin homoseksuele mannen melding maakten van intimidatie door groepen jongeren, onder wie jongeren van Marokkaanse afkomst. Groot Wassink ontkende de bevindingen te hebben onderdrukt, maar erkende dat het rapport eerder aan de gemeenteraad had moeten worden voorgelegd.
DRUK OP OPVANG EN WONINGMARKT
Het debat speelt terwijl Nederland blijft worstelen met de opvang van asielzoekers en een ernstig woningtekort.
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dienden in 2025 24.070 mensen voor het eerst een asielaanvraag in, tegenover 32.180 in 2024. Daarnaast kwamen 16.500 familieleden naar Nederland via gezinshereniging in het kader van asiel.
De regering schat dat Nederland in 2026 ongeveer 384.000 woningen tekortkomt. Dat draagt bij aan lange wachtlijsten, vooral voor betaalbare woningen.
Ook erkende vluchtelingen hebben huisvesting nodig, waardoor de vraag op een toch al overbelaste woningmarkt verder toeneemt. Nederlandse gemeenten hebben van de regering de opdracht gekregen opvangplekken te bieden aan asielzoekers, onder wie alleenstaande mannen uit overwegend islamitische landen. Dat leidt tot verzet van sommige omwonenden, onder wie vrouwen en ouders.
Beleid rond klimaat en stikstofuitstoot dat gevolgen heeft voor de bouw, naast de groei van het aantal huishoudens en bredere bevolkingsveranderingen, heeft eveneens bijgedragen aan de woningcrisis.
OPROEPEN TOT BETERE BESCHERMING
De combinatie van woningnood, uitdagingen rond integratie en zorgen over de openbare veiligheid heeft de politieke meningsverschillen over de omvang en aanpak van immigratie verder vergroot.
De controverses hebben geleid tot nieuwe oproepen om vrouwen beter te beschermen, overheidsinstanties meer verantwoording te laten afleggen en het integratiebeleid nauwkeuriger te bekijken.
Belangenorganisaties benadrukken dat geweld tegen vrouwen in de hele samenleving voorkomt. Voorstanders van strengere immigratiecontroles roepen op tot harder optreden tegen buitenlandse daders.
Halsema heeft beloofd maatregelen voor de veiligheid van vrouwen voort te zetten. Tegelijkertijd stelt ze dat het onderzoek naar Hajar’s dood zonder politieke inmenging moet verlopen.
Hajar’s familie, die wordt vertegenwoordigd door advocaat Richard Korver, heeft om privacy gevraagd terwijl de nabestaanden zich voorbereiden op haar begrafenis en onderzoekers de omstandigheden van haar dood proberen vast te stellen.
ELKE ACHT DAGEN WORDT EEN VROUW GEDOOD
De verdachte zit nog vast. Een Amsterdamse rechter besloot vrijdag zijn voorlopige hechtenis met veertien dagen te verlengen.
Volgens officiële cijfers van het CBS kwamen in 2025 in Nederland 38 vrouwen om het leven door moord of doodslag, tegenover 44 in het jaar daarvoor.
Van 2020 tot en met 2024 werden gemiddeld ongeveer 43 vrouwen per jaar gedood. Dat komt neer op ongeveer één vrouw per acht dagen.
Ongeveer de helft van de vrouwelijke slachtoffers van moord of doodslag werd gedood door een huidige of voormalige partner. Andere slachtoffers werden gedood door familieleden, bekenden of vreemden.
Hoewel het totale aantal moorden in Nederland de afgelopen decennia aanzienlijk is gedaald, blijft dodelijk geweld tussen partners een hardnekkig probleem.
Hajar’s rouwende familieleden willen weten wat er in de laatste uren van haar leven is gebeurd.
Intussen woedt er in het land een debat over immigratie, de veiligheid van vrouwen en de vraag waarom de autoriteiten niet sneller reageerden op waarschuwingen voor geweld.