Trump-Xi-overleg verschuift wereldmacht
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT - 16 mei 2026 - PEKING – De wereld werd vrijdag wakker in een nieuwe geopolitieke werkelijkheid nadat de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping hun cruciale gesprekken in Peking hadden afgerond.
De ontmoeting onderstreepte hoe China zich steeds nadrukkelijker ontwikkelt tot een bijna gelijkwaardige supermacht naast de Verenigde Staten, te midden van spanningen rond Taiwan, Iran, handel, technologie en militaire rivaliteit.
Hoewel de topontmoeting geen grote doorbraken opleverde, benadrukten beide leiders dat stabiele betrekkingen tussen de twee grootste economieën ter wereld van cruciaal belang blijven. Hun besluiten hebben immers invloed op miljarden mensen wereldwijd.
Taiwan bleek tijdens de gesprekken het gevoeligste onderwerp. Volgens Chinese verslagen waarschuwde Xi Jinping dat verkeerd omgaan met het zelfbesturende eiland zou kunnen leiden tot “botsingen en zelfs conflicten”. China beschouwt het democratische Taiwan als onderdeel van het eigen grondgebied, terwijl de Verenigde Staten informele banden onderhouden met Taipei en de belangrijkste militaire steunpilaar van het eiland blijven.
Trump verklaarde later tegenover verslaggevers dat hij uitvoerig met Xi sprak over een vertraagd wapenpakket van 14 miljard dollar voor Taiwan, maar dat er nog geen definitief besluit is genomen. Ook hield hij vast aan de traditionele Amerikaanse strategie van “strategische ambiguïteit” door niet duidelijk te zeggen of Washington Taiwan militair zou verdedigen bij een Chinese aanval. “Het laatste wat we nu nodig hebben is een oorlog op 9.500 mijl afstand,” aldus Trump.
Analisten waarschuwen dat zelfs kleine wijzigingen in het Amerikaanse Taiwanbeleid bondgenoten van de VS in Azië ongerust kunnen maken en het machtsevenwicht in de regio ingrijpend kunnen veranderen.
Ook het conflict rond Iran drukte zwaar op de top. Trump zei dat Xi ermee instemde dat de Straat van Hormuz – één van ’s werelds belangrijkste zeeroutes voor olie – open moet blijven en dat China geen militaire apparatuur aan Teheran zal leveren. China is de grootste afnemer van Iraanse olie en één van de belangrijkste economische partners van Iran, waardoor Peking mogelijk aanzienlijke invloed heeft in toekomstige onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma.
Volgens Trump zou China kunnen helpen om Iran richting een akkoord te bewegen. Amerikaanse functionarissen hopen daarnaast dat Peking een actievere rol gaat spelen bij het verminderen van spanningen in het Midden-Oosten.
Toch maakte China in zijn officiële samenvatting van de top slechts beperkt melding van Iran, wat volgens waarnemers wijst op blijvende meningsverschillen tussen beide grootmachten.
Op handelsgebied werden geen grote doorbraken aangekondigd, maar Trump stelde dat China heeft toegezegd 200 Boeing-vliegtuigen en miljarden dollars aan Amerikaanse soja af te nemen. Desondanks daalde het aandeel van Boeing, omdat beleggers hadden gehoopt op een veel grotere bestelling van ongeveer 500 toestellen.
De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi verklaarde dat beide landen tevens nieuwe handels- en investeringsplatformen willen opzetten om de communicatie en markttoegang te verbeteren. Daarnaast spraken de leiders over verlenging van de fragiele handelswapenstilstand die vorig jaar werd bereikt na oplopende importheffingen tussen beide landen.
Ook zeldzame aardmetalen stonden centraal tijdens de top. China domineert een groot deel van de wereldwijde aanvoerketen van deze grondstoffen, die essentieel zijn voor elektronica, batterijen, elektrische voertuigen en geavanceerde wapensystemen.
Volgens analisten vormt het veiligstellen van toegang tot deze materialen een belangrijk strategisch doel voor Washington.
De bijeenkomst benadrukte bovendien de groeiende rol van multinationals in de internationale diplomatie. Meer dan tien prominente Amerikaanse zakenleiders reisden mee naar China, onder wie Elon Musk van [Tesla], Tim Cook van [Apple]en Jensen Huang van [Nvidia].
De bedrijven hopen op betere toegang tot de Chinese markt en minder beperkingen op het gebied van technologie-export, kunstmatige intelligentie en productie.
Tegelijkertijd zorgden openbaar gemaakte ethische documenten in Washington voor nieuwe discussies over mogelijke belangenverstrengeling. Daaruit bleek dat Trump in het eerste kwartaal van 2026 tussen de 220 en 750 miljoen dollar aan effecten verhandelde, waaronder aandelen van bedrijven die vertegenwoordigd waren tijdens de China-reis.
Volgens analisten toont de top vooral aan hoe sterk de mondiale machtsverhoudingen sinds Trumps eerste bezoek aan Peking in 2017 zijn veranderd.
Waar China toen nog als economisch en militair minder sterk werd gezien dan de Verenigde Staten, onderhandelen beide landen nu steeds meer als rivaliserende supermachten die gezamenlijk de wereldorde vormgeven. Trump sprak zelfs van een “G2”, waarbij de VS en China samen de dominante pijlers van de wereld vormen.
Xi verwees tijdens de gesprekken naar de zogeheten “Thucydides-val”, een theorie die waarschuwt voor conflicten wanneer een opkomende macht een gevestigde macht uitdaagt.
De zorgvuldig geregisseerde beelden van Trump en Xi wandelend langs de Verboden Stad en het Zhongnanhai-complex deden volgens waarnemers denken aan de symbolische diplomatie van Amerikaans-Sovjet-toppen tijdens de Koude Oorlog.
Trump bracht daarnaast de zaak ter sprake van de gevangen Hongkongse mediamagnaat Jimmy Lai, oprichter van de inmiddels gesloten krant Apple Daily en een uitgesproken criticus van Beijing. Critici zien zijn gevangenschap als symbool voor de toenemende druk op persvrijheid en democratische rechten in Hongkong sinds de protesten van 2019.
Ondanks de warme woorden tussen beide leiders bleef de onderlinge rivaliteit tussen de twee machtigste landen ter wereld duidelijk aanwezig.