'Strategisch Zwijgen' een opmerkelijke trend in deze tijd
Onderzoeksbureau Ipsos heeft een opvallende ontwikkeling gesignaleerd die het omschrijft als 'strategisch zwijgen'.
Daarmee wordt bedoeld dat organisaties bepaalde onderwerpen minder nadrukkelijk naar voren brengen, terwijl die achter de schermen vaak nog steeds onderdeel zijn van het beleid.
Volgens Ipsos geldt dat onder meer voor thema's als milieu, duurzaamheid, energietransitie en diversiteit. Waar dergelijke onderwerpen enkele jaren geleden prominent aanwezig waren in campagnes, jaarverslagen en persberichten, lijken veel organisaties tegenwoordig voorzichtiger geworden in hun communicatie.
Dat betekent niet automatisch dat deze thema's zijn verdwenen. Uit onderzoek van Ipsos blijkt juist dat veel organisaties het belang ervan nog steeds erkennen. Wel lijkt er een groeiende terughoudendheid om zich uit te spreken over onderwerpen die verdeeldheid of felle reacties kunnen oproepen.
De term strategisch zwijgen is interessant omdat hij iets blootlegt wat veel mensen herkennen. Niet alleen in bedrijven, maar ook in het dagelijks leven.
Iedere tijd kent woorden en onderwerpen die volop aandacht krijgen. Soms lijken ze overal aanwezig. Daarna verschuift de aandacht weer.
Niet omdat het onderwerp onbelangrijk zou zijn geworden, maar omdat mensen, organisaties en overheden opnieuw afwegen hoe zij erover spreken.
Dat verschijnsel is zichtbaar rond klimaat en diversiteit, maar ook op andere terreinen. Onderwerpen die jarenlang nadrukkelijk aanwezig waren, worden soms minder vaak benoemd. De discussie verdwijnt niet, maar verandert van toon.
De term strategisch zwijgen is interessant omdat hij niet alleen iets zegt over organisaties. Ook in het persoonlijke leven komt iets soortgelijks voor. Veel mensen kennen het moment waarop zij ontdekken dat bepaalde ervaringen, herinneringen of hoogtepunten die voor hen belangrijk zijn, door anderen heel anders worden beleefd.
Een televisieprogramma, een muziekstroming, een boek, een manier van werken of een gebeurtenis die iemand heeft gevormd, kan voor een jongere generatie soms vooral iets heel dierbaars of 'belachelijk' belangrijks van vroeger zijn. Dat kan een ongemakkelijk gevoel oproepen. Niet omdat de herinnering minder waarde krijgt, maar omdat iemand anders merkt dat je die belangstelling daarvoor niet meer vanzelfsprekend kan delen.
Sommige mensen reageren daarop door hun enthousiasme juist nadrukkelijk te tonen. (Ja ... die vacantie was onvergetelijk! En: Die jurk met die tas ... Jammer dat het niet meer te koop is maar we kunnen het misschien na laten maken ... Of: Ongelooflijk maar dat noemden ze bandrecorders... En: Niemand vergelijkbaar met Madonna toch? ... Of: Je kunt het je bijna niet voorstellen dat mensen uit onze organisatie dat op die bespottelijke manier nog deden... ).
Anderen kiezen ervoor als ze zoiets horen er minder over te praten. Niet omdat het onderwerp voor hen minder belangrijk is geworden, maar omdat zij het gevoel hebben dat zij anders buiten het gesprek vallen of voortdurend moeten uitleggen waarom het voor hen nauwelijk betekenis heeft.
Daarom lijkt het alsof er een bepaald draadje loopt door deze tijd.
Niet alles wat belangrijk wordt gevonden, wordt nog even nadrukkelijk uitgesproken. Sommige ideeën blijven bestaan, terwijl de woorden eromheen zachter worden.
Of dat een tijdelijke ontwikkeling is of een blijvende verandering, zal de toekomst moeten uitwijzen.
Dat een internationaal onderzoeksbureau dit verschijnsel nu benoemt en onderzoekt, maakt het in ieder geval tot een opmerkelijke trend van deze tijd.
Het blijft een observatie van Ipsos, maar als je het leest krijgt je ook antwoord op de vraag waarom zo'n term onopvallend maar toch wel ergens blijft hangen.
Niet omdat het alleen over bedrijven gaat, maar omdat veel mensen iets van dat mechanisme herkennen in hun eigen leven.