Jetten onder druk na A59-drama en rel om Timmermans
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT – 16 augustus 2026 – DEN HAAG – Premier Rob Jetten ligt onder vuur na een dodelijk verkeersongeluk bij een boerenprotest en een afzonderlijke rel over uitspraken van minister van Staat Frans Timmermans.
Bij een botsing achter in een file op de A59 kwamen vrijdag twee mensen om het leven. De file was ontstaan doordat boeren met tractoren op weg waren naar een protest in Den Bosch.
Een 71-jarige man en een 72-jarige vrouw overleden bij het ongeval ter hoogte van Heesch. Zes andere mensen raakten gewond. Bij de botsing waren vier auto’s betrokken.
De politie benadrukt dat geen tractor rechtstreeks bij het ongeluk betrokken was. De precieze oorzaak wordt nog onderzocht.
Tractoren mogen echter niet op autosnelwegen rijden. Daardoor zijn vragen ontstaan over het besluit van de autoriteiten om de langzaam rijdende voertuigen niet tegen te houden.
JETTEN VRAAGT OM INGRIJPEN
Jetten noemde het „onacceptabel en onbegrijpelijk” dat de tractoren op de A59 reden. Toen later ook meldingen kwamen over tientallen tractoren op een andere snelweg, riep hij de boeren op onmiddellijk van de weg te gaan.
Ook politiebond ACP wil weten hoe de situatie heeft kunnen ontstaan. Volgens de bond stellen lokale autoriteiten de plannen voor handhaving op.
Tegelijkertijd hebben actievoerders zelf een verantwoordelijkheid wanneer zij met langzame landbouwvoertuigen een snelweg oprijden.
Farmers Defence Force (FDF), één van de organisaties achter het protest, waarschuwt tegen voorbarige conclusies. Vicevoorzitter Jos Ubels vindt het niet terecht de boeren al verantwoordelijk te houden zolang het politieonderzoek niet is afgerond.
Ook Agractie roept politici en anderen op eerst de uitkomsten van het onderzoek af te wachten.
De protesten ontstonden door plannen van de provincie Noord-Brabant om de natuurvergunningen van vijf pluimveebedrijven bij beschermde natuurgebieden in te trekken. De bedrijven zouden te veel stikstof uitstoten.
Een rechter bepaalde in april 2025 dat de natuurgebieden zwaar met stikstof zijn belast en dat de vijf bedrijven daaraan aanzienlijk bijdragen. De rechter verplichtte de provincie echter niet onmiddellijk de vergunningen in te trekken. Boeren, milieuorganisaties en bestuurders kregen tijd om samen een blijvende oplossing te zoeken.
BOEREN VOELEN ZICH GEPASSEERD
De betrokken boeren dienden in november 2025 voorstellen in. In juli kregen zij desondanks te horen dat de provincie hun vergunningen wilde intrekken. Dat besluit is nog niet definitief.
Het provinciebestuur erkende dat het onvoldoende op de plannen van de boeren had gereageerd. Provinciebestuurder Saskia Boelema bood excuses aan voor de manier waarop het proces was verlopen.
De Provinciale Staten van Noord-Brabant onderbraken vrijdag hun zomerreces om over de zaak te spreken. Zeven oppositiepartijen, onder leiding van de BoerBurgerBeweging, hadden daarop aangedrongen.
Het conflict roept herinneringen op aan eerdere felle boerenprotesten tegen stikstofmaatregelen. Veel boeren vrezen dat het beleid het einde betekent van bedrijven die soms al generaties binnen een familie bestaan.
De protestbeweging raakte eerder ook om een andere reden in opspraak. FDF-voorman Mark van den Oever vergeleek in 2019 de positie van boeren met de vervolging van Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij gebruikte daarbij de Duitse woorden „Wir haben es nicht gewusst”.
Jetten, destijds leider van D66, noemde vergelijkingen tussen boeren en vervolgde Joden in de jaren dertig en tijdens de Holocaust „volkomen ongepast”.
TIMMERMANS VERGELIJKT ISRAËL MET NAZI’S
Die eerdere woorden maken een nieuwe kwestie extra gevoelig. Ditmaal draait de discussie om Frans Timmermans, voormalig minister van Buitenlandse Zaken en oud-vicevoorzitter van de Europese Commissie. Hij werd onlangs benoemd tot minister van Staat.
Dat is geen kabinetsfunctie, maar een prestigieuze eretitel voor ervaren politici die de regering en de koning kunnen adviseren.
Timmermans zei in een interview met de Belgische krant De Morgen dat de redenering van „rechts en extreemrechts in Israël” volgens hem precies dezelfde is als die van de nazi’s.
Volgens Timmermans menen sommige rechtse politici in Israël dat Joden alleen kunnen overleven wanneer de Palestijnen verdwijnen. Hij vergeleek dat met de nazi-ideologie dat het Duitse volk en het zogenoemde Arische ras alleen konden voortbestaan wanneer de Joden verdwenen.
Zijn opmerkingen leidden tot scherpe protesten. Het Centraal Joods Overleg, dat de georganiseerde Joodse gemeenschap in Nederland vertegenwoordigt, bestempelde de uitspraken als „onacceptabel en antisemitisch”.
De organisatie riep Jetten op nadrukkelijk afstand te nemen van Timmermans.
Verdedigers van Timmermans wijzen erop dat hij specifiek sprak over rechts en extreemrechts in Israël en niet over alle Joden. Critici vinden dat hij met zijn vergelijking de grens heeft overschreden tussen kritiek op de Israëlische regering en het gelijkstellen van Israëlische politiek aan de misdaden van nazi-Duitsland.
PREMIER WIJST VERGELIJKING AF
Tijdens zijn wekelijkse persconferentie zei Jetten dat historische vergelijkingen met nazi-Duitsland „nooit erg behulpzaam” zijn. Volgens hem zijn de Holocaust en het Israëlisch-Palestijnse conflict verschillende situaties, die beide groot menselijk leed hebben veroorzaakt en afzonderlijk moeten worden beoordeeld.
Hij veroordeelde Timmermans echter niet persoonlijk.
RTL-journalist Frits Wester vroeg de premier of hij Timmermans ook voor benoeming tot minister van Staat zou hebben voorgedragen wanneer de uitspraken eerder waren gedaan.
Jetten wilde die vraag niet beantwoorden omdat deze volgens hem hypothetisch was. Toen Wester aandrong op een „eerlijk antwoord”, zei de premier dat zijn weigering juist zijn eerlijke antwoord was.
DISCUSSIE OVER WEGBLOKKADES
Tegenstanders verwijten Jetten eveneens dat boeren en klimaatactivisten niet altijd op dezelfde manier worden behandeld.
Activisten van Extinction Rebellion hebben herhaaldelijk belangrijke wegen geblokkeerd, waaronder de A12 in Den Haag en de A10 bij Amsterdam.
De politie heeft bij dergelijke acties soms enige tijd gewacht voordat werd ingegrepen. Bij andere demonstraties trad zij wel op en werden honderden klimaatactivisten aangehouden.
Jetten zegt dat zijn afwijzing van gevaarlijke blokkades op snelwegen ook voor klimaatactivisten geldt.
Voorlopig staat het dodelijke ongeval op de A59 centraal. De dood van de twee inzittenden heeft de roep om duidelijkere handhaving bij toekomstige tractorprotesten versterkt.
De politie waarschuwt ondertussen dat nog niet vaststaat wie voor het ongeval verantwoordelijk is.
De gebeurtenissen vormen een vroege beproeving voor Jetten, die op 23 februari premier werd. Zijn minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft steun van oppositiepartijen nodig om wetgeving door het parlement te krijgen.
Naast conflicten over migratie, landbouw en stikstof krijgt de jonge regering nu ook te maken met vragen over verkeersveiligheid, de grenzen van het demonstratierecht en het gebruik van Holocaustvergelijkingen in het politieke debat.