Honderd herten en miljoenen dollars
DOOR: CAROLYN MERCEDES/ - 17 oktober 2026 - THE AI LIANG TANG COLLECTION/ IMPERIAL SCHOLAR'S OBJECTS/ - Een Chinese keizerlijke vaas draagt een landschap vol herten, dennen en bamboe. Op de buik van de vaas trekt een kudde herten door een bergachtig landschap. Sommige dieren staan bij het water, andere verdwijnen tussen de bomen.
De schildering loopt rondom het porselein, zodat het tafereel zich tijdens het bekijken geleidelijk ontvouwt. De vaas is 45 centimeter hoog en stamt uit de regeerperiode van keizer Qianlong, van 1736 tot 1795. Christie’s schat het achttiende-eeuwse porselein op 18 tot 25 miljoen Hongkongse dollar.
Het motief op het porselein wordt ‘honderd herten’ genoemd. In de Chinese cultuur worden herten verbonden met gezondheid, geluk en een lang leven. Een grote kudde staat bovendien voor overvloed en harmonie.
De herten zijn dus niet alleen dieren in een landschap; ze dragen ook een wens voor een voorspoedig leven uit.
De voorstelling verwijst naar de herfstjacht bij Mulan. Die jaarlijkse jacht hoorde bij de tradities van het Mantsjoe-hof en was ook een militaire oefening.
De vaas brengt die hofwereld terug tot een tafereel dat je in je handen zou kunnen houden. De compositie was oorspronkelijk bedoeld voor een handrol: een schildering die je stukje voor stukje uitrolt. Hier is het landschap overgebracht op de gebogen wand van een vaas.
In Nederland was Chinees porselein al lange tijd geliefd. Delftse pottenbakkers maakten er hun eigen antwoord op.
Zij maakten aardewerk met een witte, ondoorzichtige laag tinglazuur en beschilderden die vaak met blauw. Dat leek op het Chinese porselein, maar het was een ander materiaal. Delftse makers ontwikkelden daarnaast eigen vormen en motieven.
De vaas en het Delfts blauw vertellen samen over bewondering en navolging, maar ook over verschil. Delftse pottenbakkers maakten een Nederlandse variant maar deze vaas is een kostbaar product van het Chinese keizerlijke hof.
De geschatte prijs maakt dat verschil ook duidelijk voelbaar. De kostbare vaas wordt voor een bedrag van maximaal 25 miljoen Hongkongse dollar op 29 oktober bij Christie’s in Hongkong aangeboden.
Dat is een wereld van verzamelaars en miljoenenbiedingen ... Ver weg van de bedragen waarmee de meeste mensen kunst of huisraad uitzoeken.
De prijs vertelt iets over de markt rond het werk. Of hij ook vertelt hoeveel schoonheid waard is, kan iedere kijker zelf bepalen.